Bugün, 13 Nisan 2009. 31 Mart ayaklanmasının yüzüncü yıldönümü. Rumi takvime göre 31 Mart 1325 tarihinde patlak verdiği için “31 Mart vakası” olarak bilinegelen isyan, 1908 meşrutiyet devrimi sonrasında ortaya çıkan karşı-devrimci bir kalkışma olarak düşünülebilir. Resmi Cumhuriyet tarihçiliğinin dinci ayaklanma olarak tercüme ettiği bu isyanda, Temmuz 1908′de II. Abdülhamit’in seçimlerin yapılmasını kabul etmek durumunda [...]
Katolik Kilisesi, kendisine karşı matbaanın etkisiyle de yükselmekte olan popüler direnişi bastırmak adına, ilk kez 1515 yılındaki bir toplantıda bir yasak kitaplar listesi yapmayı prensip olarak kabul etmiş. Protestan Reformasyonu’na karşı oluşturulan ve Karşı Reformasyon olarak bilinen, Kilise’nin yeniden toparlanma çabalarının en önemli durağı olan Trent Konseyinde (1546-1562 yılları arasında sürmüş uzun soluklu bir toplantı) [...]
Tycho Brahe (1546–1601) bilimsel devrimler döneminin az bilinen astronomlarından biri. Danimarkalı olan Brahe, kuyruklu yıldızların hareket ediyor olmasından hareketle evrenin durağan olamayacağını düşünüyordu. Yine de Kopernik’in tartışmalı güneş merkezli evren teorisinden değil, Batlamyus’un (Ptolemy) dünyayı evrenin merkezine yerleştiren ve Katolik Kilise’sinin yüzyıllardır kabul edip yaydığı modelden yanaydı.1560′da 14 yaşında bir güneş tutulmasını gözlemledikten sonra astronom [...]
Aşağıdaki metin Peter Singer’in Marx: A very short introduction adlı kitabından bir kısa bölümün tarafımdan yapılan çevirisidir. Derste de işleyeceğimiz gibi Marx ile Bakunin arasındaki tartışmalar sosyalist ve anarşist hareketin tarihsel ve kuramsal çatışmalarına da rehber olmuştur. Bu metinde yarı-gerçek bir diyalog anarşizmin otorite ve devlet konusundaki hassasiyetini, özellikle devrimci sosyalizme karşı açık bir şekilde ortaya [...]
Türkiye’de muhafazakâr ideolojiyi ve hareketleri tartışacağımız hafta için bize yol gösterebilecek bir araştırmayı ve bu araştırmanın değerlendirme raporunu siteye yükledim. Derse gelmeden okursanız daha hararetli tartışmalar yapabiliriz. Türkiye’de Muhafazakarlık: Aile, Din, Devlet, Batı… Mart 2006 Araştırma projesinin yöneticisi: Doç. Dr. Hakan Yılmaz (Boğaziçi Üniversitesi) Araştırma sunumu: 708 kb (pdf) Genel değerlendirme: 205 kb (pdf)
“Bu kitapta aşağı yukarı son on yıldır giderek daha erişilebilir hale gelen Osmanlı arşiv belgeleri ile görsel ve anlatısal kaynakların bende uyandırdığı heyecanı okurlarımla paylaşmak istiyorum.” Suraiya Faroqhi’nin bu kitabı Osmanlı tarihi konusundaki mevcut bilgi birikimine bir giriş niteliği taşıyor. Tarihin yorumlanmasında birincil ve ikincil kaynakların nasıl kullanılabileceğini berrak bir biçimde araştırdığı bu çalışmasında yazar, [...]
Immanuel Wallerstein nesli tükenmekte olan sosyal bilimcilerden biri. 1960′lardan beri ortaya attığı tarihsel kuramlarla dikkat çeken Wallerstein geçen hafta bir konferans için Türkiye’deydi. NTV kendisiyle bir ropörtaj yaptı ve internet sitesinde videosunu yayınladı. Özellikle son küresel ekonomik kriz üzerine yorumları dikkate değer. Wallerstein hakkında ayrıntılı bilgiyi wikipedia‘dan bulabilirsiniz. Metis Yayınları’nın internet sitesinde Wallerstein ile yapılmış [...]
Derste muhafazakarlığı tartışırken elimizde olsaydı iyi olacaktı. Can Aktan hocanın internet sitesinde yayınladığı çalışmalarından biri de Edmund Burke’den kısa bir alıntının çevirisi. Derste konuştuğumuz şekliyle 18. yüzyıl sonu, Fransız Devrimi karşıtı muhafazakarlığın en nadide örneklerinden… Özgürlük Üzerine EDMUND BURKE 1790 “İdeal anlamda özgürlük, özgürlük ve aydınlıktan yeniden faydalanmak için kendi hücresinin karanlığından ve kısıtlamalardan kaçan [...]
Derste bir tartışma sırasında feodal aristokrasinin hiyerarşisi sorulmuştu. O sırada emin olamadığım bu konuyu araştırdım ve işte sonuçlar: Feodal toprak sahipliği Avrupa çapında yaygın bir gelenekti fakat hep olduğu gibi bu gelenek de yerelliklerde önemli farklılıklar gösterebiliyordu. Bir çok kavram ya da terim, artık Avrupa’da hükmü kalmamış Roma İmparatorluğu’ndan mirastı. Örneğin kontluk ve düklük Roma [...]
